Исследуя
миры ранней
печати

Исследования текстов, объектов, идей и практик ранней кириллической печати — от Праги и Полоцка до Вильны — с XIV по XVIII век.

Текущий выпуск

Архив

Вып. IX · № 1 · 2026 — «Картография знания»

● ○ ○

Гісторыя зомбі

Паняцце пра мерцвякоў, якія ўстаюць з магіл, сустракаецца ў славянскай фальклорнай традыцыі з часоў Сярэднявечча. У беларускіх паданнях вядомыя «упыры» — нябожчыкі, што, паводле ўяўленняў сялян, начамі пакідалі свае магілы і наведвалі жывых. Гэтыя вераванні былі звязаны з эпідэміямі, няведаннем прычын смерці і страхам перад невядомым.

У карыбскай традыцыі, асабліва на Гаіці, слова «зомбі» набыло сваё сучаснае значэнне дзякуючы практыцы вуду. Згодна з паданнямі, бакор — жрэц вуду — мог з дапамогай атруты прывесці чалавека ў стан, падобны на смерць, а затым «ўваскрэсіць» яго, ператварыўшы ў паслухмянага раба. Гэтыя гісторыі атрымалі сусветную вядомасць дзякуючы кіно і літаратуры XX стагоддзя.

Сёння вобраз зомбі ператварыўся ў адзін з самых распаўсюджаных архетыпаў папулярнай культуры — ад фільмаў Джорджа Рамера да сучасных серыялаў і відэагульняў. Аднак за гэтым вобразам стаіць глыбокая гісторыя чалавечага страху перад смерцю, хваробай і стратай свабоднай волі.

Чытаць у архіве →